Nieuws & Agenda > Nieuws > Verslag Via Vinci Zwedenreis 26 tot 29 mei

Verslag Via Vinci Zwedenreis 26 tot 29 mei

24-6-2009

Onder leiding van Paul van Lent (programme manager SPO-opleiding Via Vinci) en zwedenkenner Jan Schot, heeft een groep van 10 Via Vinci studenten een bezoek gebracht aan het Zweedse Norrköping. Het doel van deze studiereis was tweeledig: kennismaking met het Zweedse onderwijssysteem middels het bezoeken van scholen en kennismaking met de opleidingen (universiteit / leadership academy)

Studenten Via Vinci University in Zweden

Op de eerste dag van ons verblijf werden we gastvrij ontvangen in het stadhuis van Norrköping door Jan Bouvin, head municipal office for education van deze gemeente. Daarna gaf de international coördinator Nelson St. Eufemia ons een blik in de Zweedse onderwijskeuken en ging in op de specifieke situatie van de gemeente Norrköping. In Zweden is het programma door de overheid geregeld. De gemeente geeft doelen en taken en voert de kwaliteits-controle uit. Daarnaast worden de budgetten gemeentelijk verdeeld. In Zweden worden onderwijzers jaarlijks beoordeeld en afhankelijk van die beoordeling krijgt men wel of geen salarisverhoging. In deze tijd van crisis heeft het onderwijs daar direct last van en worden onderwijsbudgetten ook direct gekort. Terwijl het aanzien van het beroep op dit moment sterk gedaald is en daarmee ook de salarissen. Hier kwam een mevrouw van de vakbond ons over voorlichten. Haar verhaal was niet zo positief en ze gaf aan dat er veel strijd is met de lokale overheid over de werkomstandigheden en betaling van, zoals zei het noemde “ de pedagogen”. In het centrum van Norrköping is een dependance van de Universiteit van Linköping gevestigd in een van de oude textielfabrieken. De Campus Norrköping. Hier worden leerkrachten opgeleid voor pre-schools, pre-school classes en leisure-centres. Op de Universiteit werden we ook weer erg gastvrij ontvangen en ingelicht over de opleidingen die er geboden werden.

De tweede dag bezochten we enkele scholen. Om 09.00 uur werden wij door Christine, headmaster op de LjuraSkolan, en Arne, ondersteunend headmaster, ontvangen. De LjuraSkolan is een school waar pre- school, pre-school class, Compulsory school en Leisure time centre wordt aangeboden, naast een afdeling voor de intellectual disabled children. Het inclusieve van de school is enkel gelegen in het feit dat de gehandicapte leerlingen hetzelfde gebouw bezoeken. Van integratie is geen sprake. De school staat in een achterstandsbuurt en heeft daar zwaar onder te lijden. Ondanks de Zweedse gastvrijheid en het enthousiasme van Arne, kon dit niet verborgen worden; niet in woord en niet in beeld. Al pratend en rondkijkend is ons wel duidelijk geworden dat door de regels die de lokale overheid stelt aan de national exams, de school aanloopt tegen de frustraties van leerlingen en leerkrachten en daar nauwelijks motivatie uit kan halen. Om 14.00 uur werden we door de headmaster van de Diamanten Skolan welkom geheten. De uitstraling, sfeer, aandacht voor omgeving was een groot verschil met de vorige school. In alle oprechtheid werd ook aangegeven dat niet alle scholen zijn zoals deze. Norrköping is een industriestad is en kent zoals zoveel vergelijkbare steden ook achterstandswijken. Al wordt er wel heel anders met allochtone bevolkingsgroepen omgegaan. Op Diamanten Skolan wordt ook preschool, pre-school class, Compulsory school en een Leisure-time centre aangeboden. Het onderwijs in Zweden is voor iedereen gratis, op een kleine bijdrage voor de Leisure-time centres na. Op deze school was goed te zien dat er met visie werd gewerkt die PAX (Vrede) als centraal idee kent en waar iedere “term” een thema wordt gekozen waar rondom heen veel van het onderwijs wordt ingericht. Dit werkt van Pre-school door tot in het Leisure-time centre en beheerst het onderwijs tot in detail. Op de laatste dag werden we wederom op het gemeentehuis verwelkomd door onze onafscheidelijke en zeer behulpzame gids Nelson. Deze ochtend begon met een meeting met het hoofd van de Leadership Academy Jan Andersson die aan mensen doceert die een leidinggevende rol ambiëren in de community. Dus niet specifiek in het onderwijs maar in allerlei sectoren leiding willen geven ten dienste van de gemeente. Een hele bijzondere ontmoeting met een zeer gedreven man. Zijn gedachten over leidinggeven en leiderschap sluiten overigens naadloos aan bij die van Via Vinci.

Op de derde en laatste school hebben we kennis gemaakt met de international classes; in ons systeem instroom- of zij-instroomklassen. Voor sommigen van ons duurde dit bezoek wat korter dan gepland. Het blijkt dat de Zweedse variant van de TomTom, de RobRob, toch wat moeilijker te volgen is. Norrköping kent veel immigratie, met name vanuit Irak. Op een aantal plekken binnen de stad zijn deze international classes opgezet. Het systeem hier is geïntegreerd in de pre-school. Pre-school classes en Compulsory school. De klassen zijn klein en bieden een breed aanbod aan taalvaardigheidsoefeningen waarbij veel op melodie en muziek wordt aangeboden. Mooi om te zien maar wel erg klassikaal en weinig uitgaande vanuit verschillen. Enthousiast werden wij ontvangen en trots lieten de kinderen ons zien wat zij in relatief korte tijd hadden geleerd. De meeste kinderen stromen hier ook binnen 2 jaar door naar het reguliere onderwijs. En trots werd gemeld dat ook voor 95% deze kinderen de national terms haalden. Mede te danken aan de inzet en de visie van de leidinggevenden.
Een boeiende studiereis die gelukkig ook voldoende tijd bood voor ontspanning. Momenten waarop ook veel ervaringen en meningen konden worden uitgewisseld in een open en prettige sfeer.

Conclusie:
-De pre-school is verder ontwikkeld, de overgang via pre-school class naar
compulsory school verloopt algemeen goed
-Het Zweedse systeem is behoorlijk gedecentraliseerd; m.a.w. de gemeente
bepaalt de financiën en de doelen
-De scholen zijn ontwikkeld; werken vanuit terms, herfst en lente maar
scholen én kinderen worden afgerekend op de national exams (hoe hoger
de score, hoe beter de toelating naar upper secondary school en hoger)
-Leerlingen hebben langer de tijd om te kiezen maar…moeten dan wel gelijk
een keuze maken
-Leerlingen met zorg hebben het zwaar, de mogelijkheden zijn beperkt
-Zorgdossiers én personeelsdossiers zijn bij ons beter ontwikkeld
-Het vak is in Zweden zwaar ondergewaardeerd, in waardering en financiën

En vooral:
-Een leerzame ervaring; niet alleen van de bezoeken maar ook
van de gesprekken, de uitwisseling en de ervaringen die hier uit zijn gekomen en nog gaan komen.